برج های کرملین نگهبانان استوار این دژ باستانی هستند که در فاصله سالهای ۱۴۸۵ تا ۱۴۹۵ میلادی بنا گشتهاند. اگرچه سنگبنای اولیه این برجها در اواخر قرن پانزدهم نهاده شد، اما بیشتر آنها در قرن هفدهم توسعه یافته و به شکوه امروزی خود رسیدهاند. مشهورترین برج کرملین، برج اسپاسکایا نام دارد که تصویر آن به عنوان نماد اصلی میدان سرخ در ذهن بسیاری از گردشگران نقش بسته است. در ادامه این مطلب از آرزوی سفر، با برج های کرملین و سرگذشت پر فراز و نشیب هر یک از آنها آشنا میشوید.
برج تاینیتسکایا که در سال ۱۴۸۵ ساخته شد، اولین برجی است که برای دیوار کرملین بنا گشت. نام این برج از کلمه تاینی به معنای مخفی گرفته شده است؛ زیرا در آن زمان یک راهروی مخفی در زیرزمین آن وجود داشت که به رودخانه مسکوا ختم میشد. همچنین در داخل برج یک چاه پنهان برای زمان محاصره شهر تعبیه شده بود تا سربازان بدون آب نمانند. در قرن هجدهم، بخش بالایی برج را توسعه دادند و یک اتاقک دیدهبانی برای تسلط بر محیط اطراف به آن اضافه کردند. اگر مسافر تور روسیه باشید در هنگام بازدید از برج های کرملین میتوانید شکوه این بنا را از نزدیک مشاهده کنید.
برج ترویتسکایا با ۸۰ متر ارتفاع بلندترین برج کرملین محسوب میشود. دروازه این برج علاوه بر کاربرد دفاعی، در گذشته مسیر اختصاصی عبور خانواده سلطنتی و روحانیون بوده است. بر فراز این ساختمان عقابهای دو سر که نماد امپراتوری تزاری بودند، قرار داشت. اما در سال ۱۹۳۷ یک ستاره سرخ بزرگ را جایگزین این عقاب ها کردند. گفته میشود پنج پر این ستاره نشاندهنده اتحاد کارگران در پنج قاره جهان است. همچنین رنگ سرخ آن نماد خون سربازان و طبقهی کارگر در راه انقلاب محسوب میشود. جالب است بدانید که این ستارهها از یاقوت مصنوعی ساخته شدهاند تا در برابر باد و باران تغییر رنگ ندهند. این ستاره همچنان در جای خود باقی مانده است. با شرکت در تور مسکو میتوانید از نزدیک شاهد روشن شدن این ستارهها باشید.
برج نیکولسکایا با ظاهر هشتضلعی خود، یکی از زیباترین جاهای دیدنی روسیه در دژ کرملین محسوب میشود. نام این برج از سنت نیکلاس گرفته شده است. حتی تصویر او در بالای ورودی برج قرار داشت. نکته عجیب اینجاست که در طول جنگ ۱۸۱۲ و انفجارهای شدید، بخش زیادی از برج تخریب شد اما نماد سنت نیکلاس کاملاً سالم باقی ماند. این اتفاق در آن زمان به عنوان یک معجزه در میان مردم شناخته شد. بعد از مدتی در دوران شوروی تصویر را زیر لایهای از گچ پنهان کردند. البته در سال ۲۰۱۰ متخصصان این لایه را برداشتند و چهره سالم سنت نیکلاس دوباره آشکار شد.
برج اسپاسکایا یکی از معروفترین برج های کرملین است که در محل دروازه اصلی این دژ باستانی قرار گرفته است. این بنا در ابتدا با نام فرولووسکایا شناخته میشد و محل برگزاری رژههای سلطنتی، نظامی و استقبال از سفیران بود. در بدنه این برج، تزئینات زیبایی مثل سنگهای سفید، مجسمهها و ستونهای باشکوه به چشم میخورند. جالب است بدانید که یک ساعت عظیم ۲۵ تنی، سه طبقه بالایی این برج را اشغال کرده است. عقربههای این ساعت حدود ۳ متر طول دارند و ارتفاع اعداد آن به ۷۲ سانتیمتر میرسد. گفته میشود که ساعت دو بار در روز سرود ملی و آهنگ معروف افتخار را در فضای شهر پخش میکند و صدای ناقوس آن از دور دستها هم شنیده میشود.
برج بارو ویتسکایا در سال ۱۴۹۰ بر روی یکی از تپههای قدیمی مسکو ساخته شد. نام این برج از کلمه بارو به معنای جنگل کاج گرفته شده است؛ چون در زمانهای قدیم، این منطقه پوشیده از درختان انبوه بود. ظاهر این برج با بقیه فرق دارد و شبیه به یک هرم پلهپله است که چهار بخش مربعیشکل روی هم قرار گرفتهاند. در بالاترین نقطه این سازه، یک سقف گنبدیشکل و یک ستاره یاقوتی قرار دارد که در سال ۱۹۳۷ نصب شده است. ارتفاع این برج با احتساب ستاره به حدود ۵۴ متر میرسد. امروزه این برج بسیار مهم است، زیرا دروازه زیر آن به عنوان ورودی اصلی برای گردشگران و همچنین مقامات بلندپایه استفاده میشود.
شاید باور کردنی نباشد، اما نام برج کوتافیا از یک کلمه قدیمی روسی به معنای زن زشت و بدقواره گرفته شده است. این نامگذاری عجیب به دلیل ساختار پهن و ظاهر متفاوت این برج در مقایسه با سایر برج های کرملین انجام شد. برج کوتافیا در گذشته توسط آب احاطه شده بود و به همین دلیل ظاهری سنگین و کوتاه دارد. وظیفه اصلی این بنا در طول تاریخ، محافظت از ورودی مهم برج ترویتسکایا بوده است. البته این برج هنوز هم یکی از استراتژیکترین بخشهای سیستم دفاعی کرملین محسوب میشود.
برج بِلاگووشچنسکایا یا همان برج بشارت یکی دیگر از برج های کرملین است که در دیواره جنوبی و بین برجهای تاینیتسکایا و وودووزوودنایا قرار دارد. نام این برج از افسانه یک نقاشی دیواری مقدس گرفته شده است که در گذشته روی دیوار آن قرار داشت. تاریخ دقیق ساخت این برج مشخص نیست، اما احتمالاً بین سالهای ۱۴۸۷ تا ۱۴۸۸ بنا شد. این برج در قدیم مثل یک خروجی مخفی عمل میکرد؛ چون در نزدیکی آن دروازهای ساخته بودند تا رختشوهای کاخ بتوانند خیلی راحت و بیدردسر برای شستن لباسها به لب رودخانه مسکوا بروند.
دو مورد از برج های کرملین بی نام هستند. اولین برج بینام در دهه ۱۴۸۰ ساخته شد و از همان ابتدا فقط کاربرد نظامی داشت. این بنا در قرنهای پانزدهم و شانزدهم به عنوان انبار باروت استفاده میشد که همین موضوع در سال ۱۵۴۷ باعث انفجار و ویرانی کامل آن گشت. پس از بازسازی، در سال ۱۷۷۰ مسئولان وقت دوباره آن را عمداً تخریب کردند تا فضا برای ساخت کاخ جدید کرملین باز شود، اما با لغو شدن پروژه کاخ، برج را در سال ۱۷۸۳ مجدداً سر جایش بنا کردند. مدتی بعد در سال ۱۸۱۲، ارتش ناپلئون هنگام عقبنشینی از روسیه برای بار سوم برج را منفجر کرد و در نهایت، معماری به نام اوسیپ بووه آن را دوبارهبه شکل امروزیاش ساخت.
برج کومندانتسکایا بنایی کوچک و ساده است که ساخت آن در سال ۱۴۹۵ به پایان رسید. در گذشته این برج را کولیماژنایا مینامیدند؛ چون در نزدیکی محوطهای قرار داشت که کالسکههای تزار را در آنجا نگه میداشتند. نام فعلی برج در قرن نوزدهم انتخاب شد، زیرا در آن زمان فرمانده نظامی مسکو در کاخ کناری این برج زندگی میکرد. این بنا نیز مانند سایر برج های کرملین، در سالهای ۱۶۷۶ تا ۱۶۸۶ بازسازی شد و توسعه یافت.
برج کنستانتینو النیسکایا در سال ۱۴۹۰ میلادی ساخته شد و نامش را از کلیسایی که در نزدیکیاش بود، گرفتند. این برج در ابتدا یکی از دروازههای اصلی و مهم برای ورود به قلعه کرملین بود که پل متحرک و تجهیزات دفاعی پیشرفتهای داشت. امروزه اگر به دیوارهای این برج دقت کنید، هنوز میتوانید ردشیارهایی که مربوط به زنجیرهای پل متحرک قدیمی بوده است را ببینید. اما با گذشت زمان و تغییر مسیرهای شهر، این دروازه اهمیتش را از دست داد و در آن برای همیشه بسته شد. نکته عجیب اینجاست که در قرن هفدهم، از فضای داخلی این برج به عنوان شکنجهگاه استفاده میکردند.
برج میدل آرسنال در سال ۱۴۹۵ در ضلع شمالغربی دیوار کرملین و در مسیر باغ الکساندر ساخته شد. نام این برج از ساختمان آرسنال گرفته شده است که در قرن هجدهم در نزدیکی آن بنا گشت. این برج در بالاترین نقطه خود یک برجک دیدهبانی کوچک دارد که برای نظارت بر اطراف از آن استفاده میکردند. یکی از بخشهای جذاب این سازه، غار مصنوعی و تفریحی کوچکی است که در سال ۱۸۲۱ و همزمان با طراحی باغ الکساندر، در پایین برج ساخته شد تا محلی برای استراحت و زیبایی بیشتر فضای باغ باشد.
برج ناباتنایا یا برج هشدار در سال ۱۴۹۵ ساخته شد و نامش را از ناقوس بزرگی گرفت که برای باخبر کردن مردم از خطر روی آن نصب شده بود. از آنجا که این برج روی تپه قرار داشت، نگهبانان به کل شهر دید داشتند و به محض دیدن دشمن یا آتشسوزی، زنگ را به صدا در میآوردند تا مردم به داخل قلعه پناه ببرند. اما در سال ۱۷۷۱ و در جریان یک شورش بزرگ، مردم از این زنگ برای جمع کردن معترضان استفاده کردند که این کار خشم کاترین کبیر را برانگیخت. ملکه پس از سرکوب شورش، دستور داد برای تنبیه، زبانهی ناقوس را از دهانهاش بیرون بکشند تا دیگر صدایی نداشته باشد. این ناقوس بیش از ۳۰ سال به همان شکل بر فراز برج باقی ماند تا اینکه در نهایت آن را به موزه اسلحه منتقل کردند.
برج اوروژینایا یکی دیگر از جاهای دیدنی مسکو است که ساخت آن در سال ۱۴۹۵ به پایان رسید. این برج کوچک را در گذشته کونیوشنایا مینامیدند؛ زیرا در آن زمان اصطبلهای سلطنتی تزار درست در پشت این برج قرار داشتند. نام فعلی این برج که به معنای برج اسلحه است در قرن نوزدهم انتخاب شد؛ چون این برج در نزدیکی تالار اسلحه کرملین قرار گرفته است.
برج پتروفسکایا نام خود را از کلیسای پطروس مقدس گرفته است که در نزدیکی آن قرار داشت. ظاهر این برج با برج های کرملین متفاوت است و سقف آن به شکل یک هرم کشیده دیده میشود. برج پتروفسکایا و اولین برج بینام در دیوار جنوبی کرملین قرار دارند و به نوعی سرنوشتشان به هم گره خورده است. این بنا نیز همزمان با اولین برج بی نام سال ۱۶۱۲ در جریان حمله لهستانیها برای اولین بار نابود گشت، اما مدتی بعد آن را دوباره ساختند. ماجرای تخریبهای این برج به همینجا ختم نشد؛ چرا که در سال ۱۷۷۱ برای ساختِ یک کاخ جدید آن را عمداً خراب کردند، ولی با کنسل شدن پروژه، دوباره در سال ۱۷۸۳ بازسازی شد. آخرین بار نیز در سال ۱۸۱۲، ارتش ناپلئون هنگام فرار آن را منفجر کرد تا اینکه در نهایت، معماری به نام اوسیپ بووه آن را به شکل امروزیاش تعمیر کرد.
دومین برج بینام هم مثل همسایهاش، در ابتدا فقط کاربرد نظامی داشت و در اواسط قرن پانزدهم ساخته شد. در سال ۱۶۸۰ بخش بالایی برج را توسعه دادند و یک سقف هرمی بلند به همراه یک اتاقک دیدهبانی روی آن اضافه کردند که در نوک آن یک بادنما قرار دارد. این برج در زمانهای قدیم دارای یک دروازه ورودی بود، اما بعدها آن را با آجر پوشاندند و مسدود کردند. این بنا نیز در سال ۱۷۷۱ برای ساخت کاخ جدید تخریب شد، اما پس از لغو پروژه، دوباره آن را از نو بنا کردند.
برج سناتسکایا در سال ۱۴۹۱ توسط معماری ایتالیایی ساخته شد و دقیقاً پشت مقبره لنین قرار دارد. این برج برای مدتهای طولانی هیچ نامی نداشت و وظیفه اصلیاش دفاع از قلعه کرملین در برابر حملاتی بود که از سمت میدان سرخ صورت میگرفت. نام فعلی آن در سال ۱۷۸۷ انتخاب شد؛ زیرا در این زمان ساختمان سنا که امروزه محل اقامت رئیسجمهور روسیه است در پشت آن ساخته شد. گنبد سبز و مدور ساختمان سنا از داخل میدان سرخ کاملاً پیدا است و به همین دلیل این نام را روی برج گذاشتند. این سازه چهارگوش و مستحکم هیچ پنجرهای ندارد و در بالاترین نقطه آن، یک سقف هرمی سنگی به همراه یک بادنمای طلاکاری شده نصب شده است.
برج وُدووُزوُدنایا (آبانبار) در سال ۱۴۸۸ ساخته شده است و یکی از زیباترین برج های کرملین به حساب میآید. این بنا در ابتدا سویبلووا نام داشت، اما در سال ۱۶۳۳ به دلیل یک اختراع جالب، نامش تغییر کرد. در آن زمان، ماشین مخصوصی درون برج نصب شد که آب را از رودخانه مسکوا پمپاژ میکرد و از طریق لولههای سربی به باغها و کاخهای قلعه میرساند. به همین دلیل نام آن را به برج آب انبار تغییر دادند. این سازه در اواخر قرن هفدهم با یک سقف هرمی بلند تزیین شد و امروزه به دلیل قرار گرفتن در کنار رودخانه، منظره بسیار زیبایی را خلق کرده است.
برج کورنر آرسنال که در سال ۱۴۹۲ ساخته شد، مستحکمترین بخش دفاعی کرملین است. دیوارهای این برج ۴ متر ضخامت دارند و در گذشته فقط با نردبانهای مخصوص میشد از آن بالا رفت. عجیبترین ویژگی این بنا، وجود یک چاه آب ۵۰۰ ساله در زیرزمین آن است؛ جالب است بدانید که این چاه هیچوقت خشک نمیشود و حتی یک بار که سعی کردند تمام آب آن را با پمپ تخلیه کنند، بلافاصله دوباره پر شد. همچنین در قدیم، تونلهای مخفی زیرزمینی از این برج به بیرون قلعه راه داشتند که امروزه مسدود شدهاند. این برج ۶۰ متری با وجود انفجارهای بزرگی که در طول جنگها به خود دیده است، همچنان استوار در گوشه شمالی کرملین خودنمایی میکند.
برج تزار که در سال ۱۶۸۰ ساخته شد، جوانترین و کوچکترین برج کرملین است. این بنا برخلاف بقیه برجها، اصلاً کاربرد نظامی نداشت و بیشتر شبیه به یک بالکن یا خیمهی سنگی تزئینی است که بر فراز دیوار قرار دارد. طبق افسانهها، ایوان مخوف دوست داشت از این نقطه بایستد و وقایع میدان سرخ را تماشا کند؛ به همین دلیل بعدها این برج کوچک ۱۷ متری را به افتخار او در آنجا بنا کردند. سقف این برج به شکل یک هرم سبز رنگ است که با ستونهای زیبا و بادنماهایی به شکل پرندگان طلایی تزیین شده است. در گذشته از این برج برای نصب زنگ هشدار آتشسوزی استفاده میکردند، اما امروزه بیشتر به خاطر نورپردازیهای زیبایش در شب و ظاهر ظریفش مورد توجه گردشگران قرار میگیرد.
برج های کرملین نمونهای از تاریخ، هنر و استراتژی نظامی روسیه محسوب میشوند. این بیست برج که ساختشان از اواخر قرن پانزدهم آغاز شد، هر کدام سرگذشتی منحصربهفرد دارند. برخ از برج های کرملین مانند تاینیتسکایا و کورنر آرسنال با راهروهای مخفی و چاههای دائمی، از قلعه محافظت میکردند و برخی دیگر مثل بکلمیشفسکایا و کنستانتینو النیسکایا، روزگاری به عنوان زندان و شکنجهگاه استفاده میشدند. این بناها که بارها در اثر حملات ناپلئون یا پروژههای عمرانی تخریب شدند، دوباره بازسازی شدند. امروزه این مجموعه به عنوان میراثی زنده، شکوه تاریخ روسیه را در برابر چشم جهانیان به تصویر میکشد.
آرزوی شما را برآورده میکنیم...
ثبت دیدگاه برای این مطلب