پارک های ملی روسیه

پارک ملی خیبینی

پارک ملی خیبینی در شمال روسیه قرار دارد و رشته‌کوه‌های خییبینی و لاوازورو را در بر می‌گیرد. این پارک در سال ۲۰۱۸ ساخته شده و به خاطر ارتفاعات بلند، دریاچه‌های کوهستانی، جنگل‌ها و دشت‌های توندرا به عنوان یکی از جاهای دیدنی روسیه شناخته می‌شود. 

• موقعیت: استان مورمانسک، شبه‌جزیره کلینوف 
• مساحت: ۸۴۸ کیلومتر مربع
• امکانات تفریحی: مسیرهای پیاده‌روی و کوهنوردی تابستانی، پیست‌های اسکی زمستانی

پارک ملی قطب شمال روسیه

پارک ملی قطب شمال روسیه که در سال ۲۰۰۹ تأسیس شد، شامل جزایر دورافتاده‌ای مانند نوایا زملیا و فرانز یوزف است. در این منطقه، گونه‌هایی مثل خرس قطبی، فک، گاوآبی دریایی و میلیون‌ها پرنده مهاجر زندگی می‌کنند. هدف اصلی این پارک حفاظت از این زیست‌گاه‌ها با کمترین دخالت انسانی است. بازدید از این پارک ملی روسیه فقط از طریق تورهای علمی و اکتشافی ویژه برای مسافران دارای ویزای روسیه ممکن است.

• موقعیت: استان آرخانگلسک 
• مساحت: بیش از ۸۸۰۰۰ کیلومتر مربع
• ویژگی‌ها: زیست‌بوم‌های قطبی شامل کوه‌ها، یخچال‌های دریایی و سواحل بکر

پارک ملی کنوزرسکی

پارک ملی کنوزرسکی در شمال‌غرب روسیه قرار دارد و در سال ۱۹۹۱ تأسیس شد. این پارک پر از مناظر زیبا مثل جنگل‌های مخلوط، کوهپایه‌ها و شکاف‌های آبی است. در سال ۲۰۰۴، یونسکو آن را به عنوان ذخیره‌گاه زیست‌کره معرفی کرد. ذخیره‌گاه‌های زیست‌کره مناطقی هستند که به‌منظور حفاظت از تنوع زیستی و اکوسیستم‌ها تأسیس می‌شوند، در عین حال که امکان تحقیق و آموزش در مورد محیط‌زیست نیز در آن‌ها وجود دارد. 

• موقعیت: استان آرخانگلسک
• مساحت: حدود ۱٬۳۹۷ کیلومتر مربع
• ویژگی‌ها: دریاچه بزرگ کنوزرو، روستاهای سنتی با خانه‌ها و کلیساهای چوبی تاریخی    

پارک ملی ودلوزرسکی

پارک ملی ودلوزرسکی در شمال روسیه قرار دارد و در سال ۱۹۹۱ ساخته شد. هدف اصلی از ایجاد این پارک ملی روسیه، حفاظت از جنگل‌های پهن‌برگ و مخلوط تایگا بود. از سال ۲۰۰۱ هم یونسکو آن را به عنوان ذخیره‌گاه زیست‌کره ثبت کرده است. طبیعت اینجا بسیار متنوع است و شامل جنگل‌های انبوه، باتلاق‌ها و روستاهای کوچک می‌شود.

• موقعیت: استان آرخانگلسک (ناحیه اونژا) و جمهوری کارلیا
• مساحت: حدود ۴٬۲۸۰ کیلومتر مربع
• ویژگی‌ها: دریاچه ودلوزرو، جنگل‌های تایگا و رودخانه‌های ایلکسا و وودلا

پارک ملی اسکله‌ های لادوگا

پارک ملی اسکله‌های لادوگا در بخش‌های شمالی و شمال‌غربی دریاچه لادوگا قرار دارد و در دسامبر ۲۰۱۷ ایجاد شده است. این پارک پر از جنگل‌های پهن‌برگ و مخروطی، ساحل‌های صخره‌ای و اسکله‌های سنگی است که باعث بوجود آمدن  چشم‌اندازهای زیبایی می‌شوند. ااز سن‌پترزبورگ تا اسکله ایمنی موروزووا در دریاچه لادوگا فقط ۴۷ دقیقه و ۵۰ کیلومتر فاصله است. پس مسافران تور سن‌ پترزبورگ به راحتی می‌توانند به این منطقه بروند.همچنین مسیرهای قایقرانی روی دریاچه از محبوب‌ترین تفریحات روسیه است. 

• موقعیت: جمهوری کارلیا 
• مساحت: حدود ۱٬۲۲۰ کیلومتر مربع
• ویژگی‌ها: صدها جزیره صخره‌ای به نام اسکله‌های لادوگا و خلیج‌های کوچک شنی

پارک ملی پانایاروی

پارک ملی پانایاروی در منطقه لوخسکی جمهوری کارلیا قرار دارد و در سال ۱۹۹۲ ساخته شد. از آنجا که این پارک ملی روسیه تنها ۲۵ کیلومتر با مرز فنلاند فاصله دارد، شباهت زیادی به پارک ملی اُولانکا در فنلاند دارد. در اینجا جنگل‌های تایگا و گیاهان شمالی دیده می‌شوند و چشم‌اندازهای زیبایی از صخره‌ها و پوشش گیاهی به چشم می‌خورد.

• موقعیت: جمهوری کارلیای شمال‌غربی
• مساحت: ۱٬۰۴۴ کیلومتر مربع
• ویژگی‌ها: دریاچه‌های کوچک آلپی، باتلاق‌های تایگا و جنگل‌های مخروطی

پارک ملی سوچی

پارک ملی سوچی در کنار سواحل دریای سیاه قرار دارد و به‌عنوان قدیمی‌ترین پارک ملی روسیه شناخته می‌شود. این پارک در سال ۱۹۸۳ تأسیس شد و بخش‌هایی از آن در فهرست میراث جهانی «قفقاز غربی» ثبت شده است و حیواناتی مانند سمندر قفقازی و پلنگ ایرانی در آن زندگی می‌کنند. در سال‌های اخیر، کارشناسان محیط‌زیست تلاش کرده‌اند گونه‌هایی مانند پلنگ ایرانی و گاومیش قفقازی را به زیستگاه طبیعی‌شان در این پارک بازگردانند.

• موقعیت: استان کراسنودار
• مساحت: ۱,۹۳۷ کیلومتر مربع
• ویژگی‌ها: جنگل‌های نیمه‌گرمسیری، کوهستان‌های مرتفع قفقاز و سواحل دریای سیاه

پارک ملی کیسلوودسک

پارک ملی کیسلوودسک در قفقاز شمالی قرار دارد و در سال ۲۰۱۶ ساخته شد. این پارک ملی روسیه بزرگ‌ترین پارک شهری اروپا به شمار می‌رود. گردشگران می‌توانند در مسیرهای جنگلی پیاده‌روی کنند و با تله‌کابین به قله‌های دژنال بروند.

• موقعیت: استان استاوروپل، نزدیک شهر تفرجگاهی کیسل‌وودسک 
• مساحت: ۱۰ کیلومتر مربع
• ویژگی‌ها: چشمه‌های معدنی درمانی، جنگل‌های معتدل و کوه دژنال

پارک ملی تبردینسکی

ذخیره‌گاه طبیعی تبردا در شمال رشته‌کوه قفقاز مرکزی قرار دارد و در سال ۱۹۳۶ تأسیس شد. مرکز گردشگری دامبای در دل این ذخیره‌گاه قرار گرفته است و به خاطر پیست اسکی و مناظر کوهستانی‌اش شهرت پیدا کرده است. به همین دلیل، تبردا یکی از پربازدیدترین مناطق حفاظت‌شده روسیه به شمار می‌آید.

• موقعیت: جمهوری کاراچای-چرکس 
• مساحت: ~۸۴۹ کیلومتر مربع
• ویژگی‌ها: جنگل‌های کوهستانی قفقاز، چمن‌زارهای آلپی و یخچال‌های طبیعی

پارک ملی پری‌ آلبروسیه

پارک ملی پری‌آلبروسیه در شمال قفقاز قرار دارد و یکی از بزرگ‌ترین پارک های ملی روسیه به شمار می‌رود. این پارک در سال ۱۹۸۶ تأسیس شد و کوه اِلبروس با ارتفاع ۵٬۶۴۲ متر که بلندترین قله اروپا است را در بر می‌گیرد. در این پارک می‌توانید مناظر چشم‌نواز کوه‌های برفی، توندرا و جنگل‌های کوهستانی را ببینید. 

• موقعیت: جمهوری کاباردینو-بالکاریا 
• مساحت: ۱۰٬۱۰۲ کیلومتر مربع
• ویژگی‌ها:  قله اِلبروس، دریاچه‌های کوهستانی و مراتع آلپی

پارک ملی آلانیا

پارک ملی آلانیا در جنوب منطقه ایرافسکی و در دامنه‌های شمالی رشته‌کوه قفقاز مرکزی قرار دارد. این پارک ملی روسیه در سال ۱۹۹۸ تأسیس شد و طبیعتی متنوع از دشت‌های کم‌ارتفاع تا قله‌هایی با ارتفاع بیش از ۳۳۰۰ متر را در بر می‌گیرد. آلانیا زیستگاه حیواناتی مثل گوزن شمالی قفقازی و خرس قهوه‌ای است. همچنین آثار تاریخی به‌جا مانده از اقوام کوبانی و آلان‌های باستان در گوشه‌وکنار پارک وجود دارد.

• موقعیت: جمهوری اوستیای شمالی – آلانیا
• مساحت: ۵۴۹ کیلومتر مربع
• ویژگی‌ها: ارتفاعات کوهستانی و یخچال‌های طبیعی، جنگل‌ها و چمن‌زارهای قفقاز

پارک ملی سامارا لوکا

پارک ملی سامارسکایا لوکا در منطقه ولگا قرار دارد. این پارک خم بزرگ رود ولگا را در اطراف کوه‌های ژیگولی در بر می‌گیرد و از سال ۱۹۸۴ به‌عنوان پارک ملی شناخته می‌شود. در این منطقه بیش از ۵۰۰ دهانه طبیعی ناشی از فرسایش سنگ آهک دیده می‌شود. همچنین سامارسکایا لوکا بخشی از ذخیره‌گاه زیست‌کره ولگا پاچگاه هم به شمار می‌آید.

• موقعیت: استان سامارا 
• مساحت: ۱,۳۴۰ کیلومتر مربع
• ویژگی‌ها: جنگل‌های متراکم، مراتع استپی و ارتفاعات آهکی

پارک ملی ترانسبایکال

پارک ملی زابایکالسکی که بعضی وقت‌ها آن را «ترانسبایکال» هم می‌نامند، در سال ۱۹۸۶ به وجود آمد. این پارک با کوه‌های ناهموار سیبری جنوبی، دریاچه‌های آرام کوهستانی و دشت‌های وسیع توندرا شناخته می‌شود. هدف اصلی از ایجاد این پارک، حفظ طبیعت دست‌نخورده و مراقبت از حیوانات گوناگونی مثل گوزن سیبری، خرس قهوه‌ای و پرندگان آبزی بوده است.

• موقعیت: جمهوری بوریاتیا
• مساحت: ۲۶۹۰ کیلومتر مربع
• ویژگی‌ها: کوه‌های ناهموار، دریاچه‌های کوهستانی و دشت‌های توندرا

پارک ملی پریبایکالسکی

پارک ملی پریبایکالسکی در کنار دریاچه زیبای بایکال قرار دارد و در سال ۱۹۸۶ ساخته شده است. بخش بزرگی از ساحل جنوبی این دریاچه داخل پارک قرار می‌گیرد. در اینجا می‌توانید کوه‌های جنگلی، تپه‌ها و رودهای کوچک را ببینید. این پارک ملی روسیه خانه بسیاری از حیوانات و گیاهان بومی است و در هر چهار فصل طبیعتی متفاوت دارد.

• موقعیت: استان ایرکوتسک، ساحل جنوب شرقی دریاچه بایکال
• مساحت:  ۴,۱۷۳ کیلومتر مربع
• ویژگی‌ها: مناطق جنگلی و کوهپایه‌ای اطراف دریاچه بایکال
• امکانات: مسیرهای طبیعت‌گردی ساحل بایکال و سکونت‌گاه‌های بومی

پارک ملی تانکینسکی 

پارک ملی تونکینسکی در جمهوری بوریاتیا واقع است و منطقه تونکا را به‌طور کامل دربر می‌گیرد. چندین چشمه آب گرم معدنی در تونکینسکی وجود دارد و تنوع زیستی آن شامل گونه‌های جنگلی، استپی و آبزی است. این پارک در مسیر دره رود ایرکوت از دریاچه بایکال به مغولستان قرار دارد.

• موقعیت: استان بوریاتیا (منطقه تونکا، سیبری).
• مساحت:  ۱۱,۸۳۷  کیلومتر مربع.
• ویژگی‌ها: کوه‌های مرتفع، دشت‌های وسیع، منابع آب گرم و جنگل‌های سیبری جنوبی.

پارک ملی ستون‌های کراسنویارسک

پارک ملی ستون‌های کراسنویارسک در نزدیکی شهر کراسنویارسک (سیبری مرکزی) واقع است و به صخره‌های عمودی سنگی مشهور است. در این پارک بیش از ۲۵۰ ستون سنگی شگفت‌انگیز قرار دارد که ارتفاع برخی به چند صد متر می‌رسد. این ستون‌ها محلی محبوب برای سنگ‌نوردی و کوهنوردی هستند. 

• موقعیت: استان کراسنویارسک (حدود ۱۰ کیلومتری جنوب شهر کراسنویارسک).
• مساحت: ~۴۷۲ کیلومتر مربع.
• ویژگی‌ها: ستون‌های عمودی سنگی 
• تفریحات: مسیرهای پیاده‌روی در جنگل، صخره‌نوردی و بازدید از آبشارهای طبیعی.

پارک ملی لنا پیلارز

منطقه صخره‌های لنا در امتداد رودخانه لنا قرار دارد و شامل ستون‌های بلند صخره‌ای از جنس آهک است. این صخره‌های دیدنی در سال ۲۰۱۲ به عنوان میراث جهانی یونسکو ثبت شدند. این پارک همچنین  یک منطقه حفاظت‌شده است که مناظر بی‌نظیری از دیواره‌های بلند رودخانه و دره‌های جنگلی اطراف ارائه می‌دهد. 

• موقعیت: جمهوری ساخا (یاکوتیا)، سیبری شرقی.
• ویژگی‌ها: ستون‌های عمودی آهکی به ارتفاع تا ۳۰۰ متر در کنار رودخانه لنا.

پارک ملی تاگانای

پارک ملی تاگانای در سال ۱۹۹۱ تأسیس شد که تنوع زیستی بالایی با بیش از ۷۵۰ گونه گیاهی و حدود ۵۵ گونه پستاندار از جمله خرس قهوه‌ای، سیاه‌گوش اورالی و گوزن شمالی و ۱۸۰ گونه پرنده دارد. این پارک مسیرهای کوهنوردی و چشمه‌های چشم‌نواز طبیعی فراوان دارد.

• موقعیت: استان چلایابینسک (اورال جنوبی)
• مساحت: ۵۶۸ کیلومتر مربع.
• ویژگی‌ها: کوه‌های اورال تا ارتفاع ~۱۱۸۰ متر، جنگل‌های مخلوط و چشم‌اندازهای کوهستانی.

پارک ملی یوگید وا

پارک ملی یوگید وا بزرگ‌ترین پارک ملی اروپا به‌شمار می‌آید. این پارک در سال ۱۹۹۴ تأسیس شده که بیشتر مساحت آن را جنگل‌های دست‌نخورده پوشانده و در سال ۱۹۹۵ به عنوان بخشی از میراث جهانی یونسکو شناخته می‌شود.

• موقعیت: جمهوری کومی (اورال شمالی).
• مساحت:۱۸,۹۱۷ کیلومتر مربع.
• ویژگی‌ها: بزرگ‌ترین پارک ملی اروپا، شامل بلندترین قله‌های اورال و جنگل‌های تایگا و توندرا.

پارک ملی زیوراتکول

پارک ملی زیوراتکول در سال ۱۹۹۳ تأسیس شده و رشته‌کوه نورگوش با بلندترین قله ۱۴۰۶ متری در پارک قرار دارد. این پارک جنگل‌های معتدلی دارد و از تنوع زیستی منطقه اورال جنوبی برخوردار است.
موقعیت: استان چلایابینسک (مناطق کوهستانی اورال جنوبی)

• مساحت: ۸۸۲  کیلومتر مربع
• ویژگی‌ها: دریاچه زلال زیوراتکول (۷۵۴ متر ارتفاع) و کوه نورگوش (۱٬۴۰۶ متر).

پارک ملی سرزمین پلنگ‌ ها 

پارک ملی سرزمین پلنگ‌ها در شرق دور روسیه واقع شده است. این پارک در سال ۲۰۱۲ تأسیس شده هدف اصلی آن حفاظت از پلنگ آمور (پلنگ ایرانی بسیار نادر) است. این  پارک ملی روسیه شامل مجموعه‌ای از جنگل‌های بارانی معتدل و ارتفاعات کوهستانی است. این پارک از ترکیب چندین پناهگاه قبلی به وجود آمده است.

• موقعیت: استان پریمورسکی (دورنمای منطقه ولادی‌وستوک)
• مساحت: ۲,۷۹۹ کیلومتر مربع

پارک ملی ندای ببر 

پارک ملی Zov Tigra در سال ۲۰۰۷ در منطقه کوهستانی سیخوت‌آلین ساخته شده که  جنگل‌های طبیعی آن خانه ببر آمور یکی از نادرترین گونه‌های ببر در دنیا به حساب می‌آید. این پارک ملی روسیه  یکی از مهم‌ترین مکان‌های حفاظت از ببر است که  برای بازدید از آن باید همراه با راهنما باشید و مقررات حفاظتی را رعایت کنید.

• موقعیت: استان پریمورسکی (منطقه لزوفسکی)
• مساحت: ۸۳۴ کیلومتر مربع
• ویژگی‌ها: جنگل‌های تیره گرمسیری، زیستگاه ببر آمور.

پارک ملی جزایر شانتار

پارک ملی جزایر شانتار در سرزمین خاباروفسک روسیه واقع است و گروه جزایر وحشی شانتار را در دریای اوخوتسک دربر می‌گیرد. این پارک در سال ۲۰۱۳ تأسیس شده و نزدیک نیمی از آن را پهنه آب دریا تشکیل می‌دهد. جزایر صخره‌ای و سواحل خشن این منطقه زیستگاه پستاندارانی مانند گاوآبی دریایی  و فک‌ها و همچنین آب‌های پرماهی است. 
موقعیت: سرزمین خاباروفسک، دریای اوخوتسک
مساحت: ۵,۱۵۵  کیلومتر مربع 
ویژگی‌ها: مجموعه جزایر صخره‌ای و کوهستانی، آب‌های سرد دریایی.

پارک ملی جزیره الک

پارک ملی لوشینی آسترو به معنای جزیره الک‌ها یک پارک ملی شهری در مسکو و اطراف آن است. این پارک که در سال ۱۹۸۳ تأسیس شده شامل جنگل‌های معتدل، علفزارها و تالاب‌های آن میزبان گله‌هایی از گوزن‌های اروپایی (الک‌ها) است؛ به‌طوری‌که نام پارک هم از وجود این حیوان گرفته شده است. لوشینی آسترو قدیمی‌ترین پارک ملی در شهرهای روسیه محسوب می‌شود و مقصد طبیعت‌گردی محبوب برای مسافران تور مسکو سن پترزبروگ است.

• موقعیت: شهر مسکو و حومه آن
• مساحت: ~۱۱۶ کیلومتر مربع

پارک ملی دریاچه پلشچایوو 

پارک ملی دریاچه پلشچایو در سال ۱۹۹۷ تأسیس شده است. در مرکز پارک، دریاچه پلشچایوو با آب کم عمق و زلال قرار دارد که یکی از تالاب‌های بین‌المللی رامسر است. اطراف دریاچه، جنگل‌ها، تپه‌ها و کوه کوچک الکساندرا با صلیب یادبود، مناظر زیبای پارک را تشکیل می‌دهند. این منطقه ترکیبی از طبیعت و تاریخ روسیه مرکزی را به بازدیدکنندگان نشان می‌دهد.
موقعیت: استان یاروسلاول (شهر پرسلاول-زالسکی)

• مساحت:  ۲۳۸  کیلومتر مربع
• ویژگی‌ها: دریاچه پلشچایوو (آب‌بندان کوچک و تالاب)، جنگل‌های معتدل اطراف و تپه‌های تاریخی.

پارک ملی شورسکی

این پارک ملی روسیه در سال ۱۹۸۹ تأسیس شده و شامل کوه‌های متوسط، جنگل‌های سیبری جنوبی و رودخانه‌های جاری است. از جاذبه‌های آن می‌توان به آبشار ساگا و غارهای معروفی مثل «دروازه تزار» و «غار مهتاب» اشاره کرد. پارک همچنین اکوسیستم‌های مختلفی را در مرز رویشگاه‌های جنگلی و مناطق آهکی با غارها و چشمه‌ها حفظ می‌کند.

• موقعیت: استان کمروو (ناحیه تشتاگول).
• مساحت: ۴,۱۸۰ کیلومتر مربع.

سخن پایانی

درنتیجه، پارک‌ های ملی روسیه بخش‌های مهمی از میراث طبیعی این کشور را حفظ می‌کنند. تنوع اکوسیستم‌ها از فلات قطبی تا جنگل‌های معتدل و کوه‌های مرتفع نشان‌دهنده اهمیت زیست‌محیطی و اکوتوریستی آنها است. پس از پایان دوران شوروی، توجه به توسعه این مناطق افزایش یافته و تعداد مناطق حفاظت‌شده نزدیک به دو برابر شده است. حفاظت از این پارک‌ها به معنی تضمین بقای گونه‌های نادر مثل پلنگ آمور، ببر سیبری و غیره و استمرار جاذبه‌های گردشگری طبیعی برای نسل‌های آینده است.

سوالات متداول

چند پارک ملی در روسیه وجود دارد؟ 

بر اساس گزارش‌ها، حدود ۵۰ پارک ملی در روسیه وجود دارد. علاوه بر آن، صدها ذخیره‌گاه و مناطقی با سطوح حفاظتی مختلف دیگر نیز در این کشور فعالیت دارند.

چه گونه‌هایی در پارک‌ های ملی روسیه حفاظت می‌شوند؟ 

در این پارک‌ها گونه‌های متعددی از جمله خرس قهوه‌ای، پلنگ آمور، ببر سیبری، گوزن شمالی و سمندر قفقازی حفاظت می‌شوند. همچنین پرندگان مهاجر، مارهای منحصر‌به‌فرد و گیاهان کمیاب از دیگر ساکنان پارک‌ها هستند.