جشن دیوالی هند

دیوالی چیست؟ همه چیز درباره بزرگ‌ترین جشن نور در هند

این واژه از زبان سانسکریت گرفته شده و از دو بخش «دیپا» به معنای چراغ یا نور و «آوالی» به معنای ردیف تشکیل شده است. این نام به‌خوبی نشان‌دهنده فضای جشن است که در آن ردیف‌هایی از چراغ‌ها در شب روشن می‌شوند و خانه‌ها، معابد و خیابان‌ها را نورانی می‌کنند. جشن اصلی دیوالی در شبی برگزار می‌شود که ماه نو است، یعنی ماه در آسمان دیده نمی‌شود و هوا بسیار تاریک است. به همین دلیل، نور و روشنایی یکی از مهم‌ترین بخش‌های این جشن است. در این روزها همه‌جا، از خانه‌های ساده گرفته تا کاخ‌های بزرگ و مجلل، با چراغ‌های سنتی کوچکی به نام «دیا» تزیین می‌شوند؛ صحنه‌ای که در تور هند می‌توانید از نزدیک تماشا کنید. جشن دیوالی تنها ویژهٔ هندوها نیست؛ پیروان آیین‌هایی مانند سیک، جین و حتی برخی بودایی‌ها نیز آن را جشن می‌گیرند.

تاریخ جشن دیوالی

تاریخ برگزاری جشن دیوالی هر سال متفاوت است، زیرا این جشن بر اساس تقویم قمری هندو تعیین می‌شود. تاریخ جشن دیوالی هند از ۲۰۲۵ تا ۲۰۲۸ به شرح زیر است:

سال ۲۰۲۵    دوشنبه ۲۰ اکتبر (یکشنبه ۲۸ مهر ۱۴۰۴)
سال ۲۰۲۶    یکشنبه، ۸ نوامبر (یکشنبه ۱۷ آبان ۱۴۰۵)
سال ۲۰۲۷    جمعه، ۲۹ اکتبر (جمعه ۷ آبان ۱۴۰۶)
سال ۲۰۲۸    سه‌شنبه، ۱۷ اکتبر (سه‌شنبه ۲۶ مهر ۱۴۰۷)

دیوالی در کجا و توسط چه کسانی جشن گرفته می‌شود؟

اگر قصد دارید در ایام دیوالی با تور مثلث طلایی هند سفر کنید، توجه داشته باشید که این جشن در سراسر هند برگزار می‌شود، اما در شهرهایی مانند واراناسی، جیپور، آگرا، دهلی نو، بمبئی و چنای جلوه‌ای متفاوت و دیدنی دارد. این شهرها با نورپردازی‌های چشمگیر، روشن کردن شمع و مراسم ویژه، حال‌وهوایی خاص به خود می‌گیرند. درصورتی‌که امکان دریافت ویزای هند را ندارید، نگران نباشید؛ زیرا دیوالی تنها در هند برگزار نمی‌شود. این جشن در کشورهایی با جمعیت هندو مانند نپال، سری‌لانکا، مالزی، اندونزی، تایلند، آفریقای جنوبی، بریتانیا، کانادا و آمریکا نیز گرامی داشته می‌شود. در محله‌های هندی‌نشین این کشورها، مراسمی شامل روشن‌کردن شمع، اجرای موسیقی و آتش‌بازی برگزار می‌شود.

تاریخچه دیوالی 

دیوالی ریشه در سنت‌ها و اسطوره‌های باستانی هند دارد و قدمت آن به هزاران سال پیش بازمی‌گردد. این جشن نماد پیروزی نور بر تاریکی و خوبی بر بدی است. یکی از مشهورترین روایت‌ها درباره دیوالی داستان بازگشت لرد راما به شهر آیودهیا پس از ۱۴ سال تبعید و شکست‌دادن دیو بزرگ راوانا است. مردم برای جشن این پیروزی، شهر را با چراغ‌های روغنی روشن کردند. در مناطق مختلف هند، روایت‌ها و مراسم جشن دیوالی هند تفاوت دارد. مثلاً در جنوب هند جشن دیوالی به یاد پیروزی کریشنا بر شیطان ناراکاسورا برگزار می‌شود و در شرق هند، پیروزی الهه کالی بر نیروهای شر مورد تجلیل است. درهرصورت، همه این داستان‌ها به تم اصلی جشن یعنی نورانی کردن راه خیر و شادی اشاره دارند. اگر قصد دارید این جشن را از نزدیک تجربه کنید، می‌توانید با رزرو هتل هند در هر یک از این مناطق اقامتی راحت داشته باشید.

چرا دیوالی مهم است؟ نگاهی به فلسفه و معنای این جشن

دیوالی جشن پنج‌روزه‌ای است که در هر روز آداب خاصی دارد. این جشن یادآور این است که در زندگی همواره باید امید داشت و حتی در تاریک‌ترین لحظات، نور را جستجو کرد. برای هندوها، دیوالی فرصتی است تا خانه و دل‌هایشان را پاک کنند و با دعا و نیایش از الهه لاکشمی، خدای ثروت و برکت، طلب خوشبختی کنند. همچنین دیوالی فرصتی برای تقویت ارزش‌هایی مانند دوستی، بخشش، مهربانی و همدلی است که در فرهنگ هند اهمیت زیادی دارد. در این ایام، تهیه و هدیه دادن شیرینی‌ها باعث صمیمیت بیشتر در خانواده‌ها می‌شود و آتش‌بازی‌های شبانه، شادی جشن را دوچندان می‌کند.

• روز اول دیوالی: روز اول دیوالی با نام‌های واشاکا یا دِهانتِراس شناخته می‌شود و در این روز، مردم خانه‌ها و محل کار خود را کاملاً تمیز و جلوی درب‌خانه و محل کار فانوس روشن می‌کنند تا آماده استقبال خوشبختی شوند. همچنین در این روز، خرید طلا، نقره یا وسایل جدید به‌عنوان نماد خوش‌شانسی انجام می‌شود.
• روز دوم دیوالی: این روز به نام ناراکا چاتورداشی یا چوتی دیوالی شناخته می‌شود و یادبود پیروزی لرد کریشنا بر شیطان ناراکاسورا است. در این روز، مردم خانه‌های خود را با چراغ‌ها و گل‌ها تزیین می‌کنند و برای آرامش ارواح اجداد خود دعا می‌کنند.
• روز سوم دیوالی: این روز که به‌عنوان روز اصلی جشن دیوالی هند شناخته می‌شود، مراسم لاکشمی پوچا برگزار می‌شود. خانواده‌ها از الهه لاکشمی طلب برکت و سعادت می‌کنند تا زندگی‌شان پر از خوشبختی و رفاه شود. بسیاری از مردم به معابد رفته و در مراسم نیایش شرکت می‌کنند.
• روز چهارم دیوالی: این روز شروع سال نو در تقویم هندو (ویکراما) است و بازرگانان مراسم مذهبی برگزار کرده و دفاتر حساب جدید خود را باز می‌کنند.
• روز پنجم دیوالی: روز پنجم به نام بهای دوژ شناخته می‌شود و روز گرامیداشت پیوند بین خواهر و برادر است. در این روز، خواهران برای سلامتی و موفقیت برادرانشان دعایی به اسم بهای فوتا می‌خوانند و مراسم خاصی با تبادل هدیه و خوردن خوراکی‌های سنتی برگزار می‌شود. این روز پایان جشن پنج‌روزه دیوالی است.

غذاهای مخصوص جشن دیوالی 

در جشن دیوالی هند، غذاهای سنتی و شیرینی‌های ویژه‌ای تهیه می‌شوند که نمادی از شادی و برکت هستند و نه‌تنها در خانه‌ها تهیه می‌شوند، بلکه به‌عنوان هدیه نیز بین خانواده و دوستان رد و بدل می‌شوند. از جمله این خوراکی‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• جلیبی (Jalebi): شیرینی سرخ‌شده به شکل مارپیچ که در شربت شیرین غوطه‌ور می‌شود.
• ماتر کاچوری (Matar Kachori): پیراشکی‌های سرخ‌شده با مغز نخودفرنگی و ادویه‌های خوش‌طعم که معمولاً همراه چای سرو می‌شوند.
• کاجو کتلی (Kaju Katli): شیرینی نازک و صاف تهیه‌شده از پودر بادام‌هندی، شکر و گلاب که معمولاً با ورق نقره‌ای تزیین می‌شود.
• خیر (Kheer): دسر برنجی با شیر، شکر و گلاب که به‌عنوان دسر محبوب در جشن‌ها سرو می‌شود.
• ماسالا بادام زمینی (Basan Masala): بادام‌زمینی بوداده با مخلوطی از ادویه‌های معطر و تند که به‌عنوان اسنک محبوب جشن‌های دیوالی مصرف می‌شود.
• پدا (Peda): دسر غلیظی که از شیر، شکر و گلاب تهیه می‌شود و در انواع مختلف مانند پدا کارامل یا پدا زعفرانی وجود دارد.

سخن پایانی

اگر قصد سفر به هند را دارید، تجربه حضور در جشن دیوالی می‌تواند یکی از خاطره‌انگیزترین بخش‌های سفر شما باشد. این جشن بزرگ با نورپردازی‌های متنوع، آتش‌بازی و مراسم سنتی، فرصت خوبی برای آشنایی با فرهنگ و رسوم مردم هند ایجاد می‌کند. در ایام دیوالی، خیابان‌ها و معابد به زیباترین شکل تزیین شده و خانه‌ها با چراغ‌های دیا روشن می‌شوند. همچنین می‌توانید شیرینی‌ها و خوراکی‌های مخصوص این جشن مثل لادو، بارفی و سمبوسه را امتحان کنید و در مراسم نیایش و آتش‌بازی‌ها شرکت کنید.

سوالات متداول

فانوس‌ها در جشن دیوالی هند نماد چیست؟

فانوس‌ها یا دیاها نماد نور و روشنایی هستند که تاریکی و جهل را کنار می‌زنند و به‌عنوان نمادی از پیروزی خیر بر شر روشن می‌شوند.

دیوالی در کجا جشن گرفته می‌شود؟

دیوالی در شهرهایی مثل واراناسی، جایپور، آگرا، دهلی نو و بمبئی جشن گرفته می‌شود. همچنین در کشورهای با جمعیت هندو مانند نپال، سری‌لانکا، مالزی، کانادا و استرالیا نیز برگزار می‌شود.

دیوالی چند روز است؟

جشن دیوالی هند پنج‌روز طول می‌کشد که هر روز مراسم و آداب خاص خودش را دارد.

برای دیدن دیوالی کجا برم؟

برای تجربه جشن دیوالی، شهرهای دهلی نو و بمبئی بهترین انتخاب‌ها هستند که پرواز مستقیم از ایران دارند. 

تاریخ جشن دیوالی در سال ۱۴۰۴ کی است؟ 

این جشن از یکشنبه ۲۸ مهر ۱۴۰۴ برگزار می‌شود.