مجموعه دولتی موزه ذخیرهگاه پترهوف دارای ۳۳ موزه و بیش از ۱۵۰ فواره است. مسافرانی که تور روسیه را تهیه کردهاند میتوانند از باغهای وسیع، سالنهای مجلل، گالریهای آن دیدن کنند. در ادامه با بخشهای مهم این بنای تاریخی آشنا میشوید، اطلاعات لازم درباره نحوه دسترسی به آن را میخوانید و در پایان با هتلها و جاهای دیدنی اطراف آن آشنا میشوید.
کاخ پترهوف در سن پترزبورگ مجموعهای از عمارتها و کاخهای مجلل است که اکنون به عنوان میراث جهانی یونسکو ثبت شده است. این پارک حدود در زمینی به مساحت ۱۱۰ هکتار ساخته شده است و به دو بخش پارک پایینی و بالایی تقسیم شده است. اگر مسافر تور سن پترزبورگ هستید؛ باجه فروش بلیط کاخ اصلی داخل پارک پایینی قرار دارد. بنابراین برای بازدید از کاخ اصلی، باید بلیط ورود به پارک پایینی را هم جداگانه تهیه کنید.
کاخ پترهوف در ساحل جنوبی خلیج فنلاند و در فاصله ۳۰ کیلومتری سن پترزبورگ روسیه قرار دارد.
با مترو به یکی از این دو ایستگاه بروید و از همانجا سوار اتوبوسهایی که به سمت پترهوف میروند، شوید:
ایستگاه Avtovo: اتوبوسهای ۲۰۰، ۲۰۴ یا ۲۱۰
ایستگاه Prospekt Veteranov: اتوبوسهای ۱۰۳ یا ۳۴۳
پتر کبیر در دوران جنگ بزرگ شمالی، وقتی از سواحل جنوبی خلیج فنلاند میگذشت، تصمیم گرفت اقامتگاه سلطنتیاش را همینجا بسازد. اول به سراغ محله استرلنا رفت، اما زمین باتلاقی آنجا و محدودیتی که برای ساخت فوارههای بزرگ داشت باعث شد به غرب استرلنا برود. در همان سالهایی که این پروژه در حال ساخت بود، پتر پس از شکست دادن سوئد به فرانسه سفر کرد و از ورسای دیدن کرد. او تصمیم گرفت کاخی باشکوهتر از ورسای را در همین نقطه بنا کند. این سفر تأثیر زیادی بر گسترش باغها، فوارهها و طراحی تشریفاتی مجموعه گذاشت. این مجموعه در سال ۱۷۲۳ افتتاح شد، اما پتر کبیر در طول تمام سالهای حکومتش مدام در حال بازسازی و بزرگتر کردن آن بود.
پس از مرگ پتر کبیر کار سرعت ساخت و ساز کمتر شد تا اینکه الیزابت دختر پتر در سال ۱۷۴۰ به سلطنت رسید. او دوباره این مکان را بازسازی کرد. اما در جنگ جهانی دوم بمبارانهای آلمانی خسارت زیادی به این مجموعه وارد کرد. کار بازسازی بلافاصله پس از پایان جنگ شروع شد. نخستین تالارهای کاخ بزرگ در سال ۱۹۶۴ بازگشایی شدند، اما مرمت کامل بخشهای مختلف مجموعه طی ۶۰ سال ادامه پیدا کرد.
کاخ اصلی که به کاخ بزرگ معروف است، ترکیبی از دو سبک باروک و روکوکو دارد. نمای آن حدود ۳۰۰ متر طول دارد و با پنجرههای بزرگ و ستونهای تزئینی، شکوه دربار روسیه را نشان میدهد. داخل کاخ هم سالنهای رقص آینهکاریشده و اتاقهای طلاکاریشده دیده میشود.
اما چیزی که پترهوف را واقعاً متمایز میکند، مجموعه فوارههای آن است؛ مخصوصاً آبشار بزرگ و فواره سامسون که بدون هیچ پمپی کار میکنند و فقط از اختلاف ارتفاع آب چشمههای طبیعی نیرو میگیرند.
اولین جایی که با ورود به پترهوف میبینید؛ باغ بالایی است. این مکان فضای سبزی ۱۵ هکتاری است که درست روبهروی نمای جنوبی کاخ بزرگ قرار دارد. وقتی در آن قدم میزنید، ردیفهای منظم درختان لیمو، تونلهای سبز و چمنهای هندسی را میبینید که به سبک باغهای کلاسیک فرانسوی است.
جالب است بدانید این باغ اولش فقط برای کشت سبزیجات و گیاهان دارویی بود، ولی از سال ۱۷۳۰ به بعد به فضایی کاملاً تشریفاتی تبدیل شد. امروزه در ضلع غربی آن باغ دارویی پتر کبیر با انواع گیاهان مانند نعنا، پونهکوهی و بادرنجبویه بازسازی شده است.
بعد از عبور از باغ بالایی، به پارک پایینی خواهید رسید. این پارک بیش از ۱۰۲ هکتار مساحت دارد و به سبک باغهای منظم فرانسوی و با الهام از ورسای طراحی شده است. طراح اصلی این پارک شاگرد همان معماری بود که باغهای ورسای را ساخته بود. این پارک به سه بخش مرکزی، غربی و شرقی تقسیم شده و مسیرها طوری طراحی شدهاند که به هر سمتی بروید، به یک کاخ یا یک فواره میرسید.
باغ هزارتو در اوایل قرن هجدهم به دستور پترکبیر در بخش شرقی باغ پایینی ساخته شد. مسیرهای این بخش با دیوارهای سبزی از درختان لیمو پوشیده شدهاند که راه رفتن در آنجا را مثل یک ماجراجویی جذاب میکند. در مرکز این هزارتو، یک حوض زیبا با فوارهای به نام مناژ قرار دارد. این هزارتو که سالها تخریب شده بود، امروزه با کمک اسناد قدیمی دوباره بازسازی شده است تا گردشگران از قدم زدن در آن لذت ببرند.
کاخ بزرگ در ابتدا اسمش خانه علیا بود و ساختمانی ساده داشت. اما سالها بعد به بنای با شکوهی تبدیل شد. از هر نقطهای که در پارک پایینی بایستید، نمای این ساختمان سهطبقه را میبینید. دو طرف کاخ بزرگ دو ساختمان کلیسا و نشان سلطنتی بهطور کاملاً متقارن قرار گرفتهاند و هر از طریق گالریهای یکطبقه به کاخ متصل میشوند.
وقتی وارد کاخ میشوید، همهچیز طلاکاریشده به چشم میخورد. چوبهای طلاکاریشده، آینههای بزرگ، پلاکهای ظریف، پارکتهای اصیل و مبلمان حکاکیشده، فضایی غنی و باشکوه ساختهاند. وسایل شخصی خاندان سلطنتی هم همینجا نگهداری میشود.
ساخت مجموعه پترهوف با همین کاخ کوچک شروع شد. دو گالری کوچک، یکی از سمت غرب و دیگری از سمت شرق به کاخ وصل میشوند. وسط کاخ یک اتاق بزرگ قرار دارد که چند اتاق کوچکتر دورش را احاطه کردهاند؛ این اتاقها شامل یک اتاق کار، یک اتاق خواب، اتاق دریایی پتر، اتاق چینی، آشپزخانه و انباری میشوند.
جالبترین قسمت کاخ همان اتاق دریایی پتر است. آنجا وسایل قدیمی دریانوردی و یک جعبه فولادی با علامت مخصوص پتر کبیر را میبینید. دیوارهای این اتاق را چوب بلوط پوشانده و روی آن سیزده مدل کشتی قدیمی نقاشی شده است. همه پنجرههای این اتاق رو به دریا باز میشوند. جلوی کاخ هم یک تراس قرار دارد که از آن میتوانید خلیج و جزیره کرونشتات را ببینید.
البته این را در نظر بگیرید که در سال ۲۰۲۶ بهدلیل بازسازی تعطیل است. پس هر وقت که قصد داشتید در سفر با تور مسکو سن پترزبورگ از اینجا دیدن کنید داشتید حتما از سایت رسمی باغ پترهوف سن پترزبورگ استعلام باز بودن آن را بگیرید.
پتر اول اسم کاخ مارلی را از اقامتگاه پادشاه فرانسه گرفت که خودش در سفری به اروپا از آن دیدن کرده بود. کاخ مارلی ظاهری مکعبی دارد. بالکنهای زیبایش با میلههای آهنی مشکیرنگ و روکش طلا تزئین شدهاند. برکههایی دور تا دور کاخ را احاطه کردهاند؛ به همین خاطر کاخ کوچک، انگار روی آب معلق مانده است.
هر طبقه فقط هشت اتاق دارد و فضای داخلی آنها کاملاً ساده است. بخشی از کمد لباس پتر، در همین کاخ نگهداری میشد. جز لباسها، مبلمان کاخ، هدایایی که به او داده شده بود، وسایل خانگی و چند نقاشی هم اینجا نگهداری میشد. این کاخ هم در سال ۲۰۲۶ برای بازسازی بسته است. اگر قصد بازدید دارید، بهتر است یک بار از سایت رسمی پترهوف باز بودن آن را بررسی کنید.
غرفه هرمیتاژ، ساختمانی کوچک و دو طبقه است که درست روبهروی مونپلیزیر ساخته شده است. فضای داخلی آن بعد از مرگ پتر دقیقاً طبق همان نقشهای که خودش کشیده بود تکمیل شد. اول دیوارها را با تختههای چوب بلوط پوشاندند و پارتیشنها را با نقاشی تزئین کردند.
اما در قرن ۱۸ این کاخ را از نو بازسازی کردند. بعد از بازسازی روی دیوارهای این اتاق نقاشیهای استادان فرانسوی، ایتالیایی، هلندی و فلاندری نصب کردند و نوارهایی از طلا این نقاشیها را از هم جدا میکند. طی دویست سال بعد ظاهر این غرفه تغییر چندانی نکرد.
این موزه در سال ۲۰۰۴ روی کرانه خلیج فنلاند افتتاح شد. پترهوف تنها اقامتگاه ساحلی امپراتوران روسیه بود و این موزه همین ارتباط خانواده سلطنتی با دریا را نشان میدهد. اینجا یونیفرم دریایی کاترین دوم و کتوشلوار ملوانی ناخدای پتر کبیر را میبینید. کنارش هم ماکتها و عکسهایی از کشتیهای تفریحی سلطنتی قرار دارد؛ کشتیهایی که آنقدر مجلل بودند که بیشتر شبیه کاخهای کوچک روی آب بهنظر میرسیدند.
در بخشی دیگر از موزه، آثار هنری و ظرفهایی نگهداری میشود که هر کدام گوشهای از داستان ناوگان بالتیک و رود نوا را روایت میکنند. از آن کشتیها امروز چیزی باقی نمانده و همین موزه تنها جایی است که میتوانید شکوه آن روزها را دوباره ببینید.
این موزه در سیام ژوئیهی ۲۰۰۲ افتتاح شد. تمام آثار داخل این موزه هدیههایی است که به پترهوف بخشیده شده است؛ به همین دلیل کارشناسان این مجموعه را هدیه قرن نامیدهاند. بخشی از موزه به نمایش ظروف چینی بسیار زیبا و ارزشمندی اختصاص دارد که شخصی به نام ژوزف عزرا جمعآوری کرده بود. این مجموعه به قدری کامل است که خودش بهتنهایی یک موزه کوچک از هنرهای ساخت ظروف چینی پرسلن در اروپا به نظر میرسد.
مهمترین بخش این موزه، مجموعهای از آثار ارزشمند هنری است که یک زوج اهل لنینگراد در طول سالها جمعآوری کرده بودند. آنها وصیت کردند که تمام این مجموعه گرانبها پس از مرگشان به موزه و مجموعه کاخ پترهوف هدیه داده شود.
معروفترین اثر این بخش هم تابلوی مرز پادشاهی اثر نیکولای روریچ است. در کنار این تابلو طراحیهای اصلی تئاتر روسی اوایل قرن بیستم قرار دارد که برای اپراها و بالههای معروف استفاده میشدند. همچنین یک کتابخانه با بیش از ۲۵۰۰ کتاب و مجله در این موزه قرار دارد.
موزه سرگرمیهای دربار یکی از بخشهای جذاب و متفاوت پترهوف است که شما را با تاریخ جشنها، سرگرمیها و مهمانیهای دربار روسیه آشنا میکند. این نمایشگاه در ۹ سالن مختلف طراحی شده و با استفاده از نور، موسیقی، ویدیو و جلوههای ویژه، فضایی کاملاً زنده ایجاد کرده است تا از نزدیک با دنیای امپراتوران روسیه آشنا شوید. در اینجا میتوانید وسایل شخصی پتر اول و نیکلاس اول، لباسهای مجلسی و تئاتری، دوچرخههای سلطنتی، ظروف خاص و مدالهای قدیمی را تماشا کنید.
خانه کارتهای بازی یک موزه بسیار متفاوت و دیدنی است که شما را با دنیای کارتبازی آشنا میکند. در این موزه از تکنولوژیهای مدرن و نورپردازیهای جذاب استفاده کردهاند تا تاریخ را برای شما زنده کنند. شما در اینجا مجموعهای از ده هزار کارت زیبا و نایاب از ایران، چین، ژاپن و اروپا را میبینید. علاوه بر دیدن کارتها، میتوانید از سالنهای فالگیری و کازینو بازدید کنید و یک نمایش کوتاه و جذاب درباره داستانهای کلاسیک روسی تماشا کنید.
این عمارت در ابتدا عمارت سنگی نام داشت اما بعد از اینکه کاترین دوم شوهرش یعنی پتر سوم را از قدرت برکنار کرد، نام آن تغییر کرد. او دستور داد ظاهر پرزرقوبرق این مکان به سبک کلاسیک تبدیل شود. البته چند سال بعد پس از شکست ناپلئون نیز دکوراسیون داخلی آن را دوباره تغییر دادند و به سبک نظامی درآوردند.
دفتر کار الکساندر اول تبدیل به جایی برای نگهداری یادگارهای جنگ ۱۸۱۲ شده است که در آن گلولههای توپ و فنجانهای چینی با تصویر قهرمانان جنگ را میبینید. اما زیباترین بخش این عمارت تالار زرد است که در آن سرویس غذاخوری گوریف قرار دارد؛ مجموعهای شامل حدود پنجهزار ظرف چینی که روی آنها عکس مردم و طبیعت روسیه نقاشی شده است.
بلوک حمام مجموعهای از ساختمانهای خدماتی است که در دورههای مختلف ساخته شدهاند. قدیمیترین بخشش اقامتگاهی است که پتر کبیر برای نزدیکانش ساخته بود و در یکی از اتاقهایش میتوانید با قوانین خاص او برای مهمانانش آشنا شوید. کنار این بلوک حمامی قرار دارد که پتر نه فقط برای استحمام، بلکه برای درمانهای پزشکی عجیب آن دوران هم از آن استفاده میکرد.
ساختمان سنگی فعلی در قرن نوزدهم برای ملکه ساخته شد و شامل اتاق بخار با کورهای مجهز به گلولههای آهنی، حمامهای گیاهی و یک حمام سرد است که دوشش به شکل لوستری ظریف از برنز و شیشه با تزئینات گل و انگور طراحی شده است. در نزدیکی این بنا هم باغی با مسیرهای پرپیچوخم، پلهای قوسی و مجسمههای مرمرین قرار دارد که برای قدم زدن ملکه طراحی شده بود. در ضلع جنوبی هم تالار اجتماعات با پردههای نفیس قرن هجدهمی، آشپزخانهای با اجاقهای سنتی روسی و قهوهخانهای با سماورهای عتیقه قرار دارند.
کلیسای دربار یکی از آثار برجسته راسترلی است که در سال ۱۷۵۱ در بلوک شرقی کاخ بزرگ ساخته شد و پنج گنبد طلایی دارد. برخلاف کلیساهای معمول ضای داخلی آن بسیار روشن است و ترکیبی از سبک ارتدوکس و باروک دارد. سقف هشتضلعیاش با تصاویر رسولان و قدیسان پوشیده شده و دیوار تصاویر مقدس ششطبقهاش با چهل تصویر مذهبی، ستونهای طلایی و نقش فرشتگان، توجه هر بازدیدکنندهای را جلب میکند.
این کلیسا در طول تاریخ شاهد مراسم مهمی از خاندان رومانوف، از جمله غسل تعمید فرزندان نیکلای دوم، از جمله ولیعهد الکسی در ۱۹۰۴ بود. امروزه نمایشگاهی کوچک در بخش غذاخوری کلیسا، تاریخ این مکان را روایت میکند.
قصه این ساختمان به دوران پتر کبیر برمیگردد. زمانی اتاقهای شخصی او در طبقه بالای کاخ همینجا بود. بعدها الیزابت پتروونا دستور داد این بخش بازسازی شود و معمار مشهور راسترلی این کار را انجام داد. از آن پس این مکان جایگاه ویژهای در زندگی خاندان سلطنتی پیدا کرد. مهمانان عالیرتبه اینجا اقامت میکردند.
کاترین دوم هم مدتی همینجا زندگی کرد. امروز این ساختمان به موزه تبدیل شده و ظروف کلیسایی، آثار هنری تزئینی و جواهرات نفیس در آن نگهداری میشود. لباس پتر کبیر یکی از جذابترین اشیاء موزه است. بخش دیگری از موزه به هدایایی اختصاص دارد که دربار به بهترین جواهرسازان سفارش میداد. علاوه بر این، آثاری از برند معروف فابرژه هم به نمایش گذاشته شدهاند؛ همان آثاری که در دوران الکساندر سوم و نیکلای دوم کاخهای پترهوف را زینت میدادند.
موزه خانواده بنوآ داستان یک خاندان هنری بزرگ را روایت میکند. این خانواده ریشه فرانسوی داشت و طی دویست سال معماران، نقاشان، مجسمهسازان و آهنگسازان مشهوری پرورش داد. بنیانگذار این خاندان، نیکلاس لئونتیویچ بنوآ معمار ارشد پترهوف بود. سالها بعد یکی از نوادگان او ایده ساخت موزهای برای این خانواده را مطرح کرد. این موزه در سال ۱۹۸۸ در یکی از همان عمارتها افتتاح شد. امروز در این موزه آثار تئاتری، نامهها، عکسهای خانوادگی و نقاشیهای این خاندان هنری به نمایش گذاشته شده است.
در دو طرف فواره خورشید دو غرفه چوبی کوچک وجود دارد که پرندگان را در تابستان به آنجا انتقال میدادند. این غرفهها دوازدهضلعی هستند و روی سقفشان گنبد و چراغ گذاشته شده است. یک تابلوی نقاشی اصیل هم از هنرمند فرانسوی به نام کاراواک داخل یکی از این غرفهها نگهداری میشود. این باغ یکی از معدود بناهای باغی بهجامانده از اوایل قرن هجدهم است و هنوز هم میتوان همانجا صدای آواز پرندهها را شنید.
کاخ پترهوف ۶۴ فواره مختلف و بیش از ۲۰۰ مجسمه برنزی دارد. در ادامه تعدادی از معروفترین فوارهها را معرفی میکنیم:
پتر کبیر میخواست مهمانهایی که با کشتی از دریا میآیند، همان لحظه اول عاشق اینجا شوند. برای همین دستور داد کانالی از دریا تا کاخ بکشند و کنارش ۲۲ فواره کوچک بسازند. تزئینات مجسمهای نقش مهمی در زیبایی این آبشار دارند. هدف اصلی این تزئینات نشان دادن قدرت روسیه و پیروزی آن در جنگ بزرگ شمالی بود. امروزه این مجموعه شامل ۲۲۵ اثر از جمله ۳۷ مجسمه برنزی طلاکاریشده، ۱۶ گلدان، ۲۹ نقشبرجسته و تعدادی ماسکارون و دلفین است.
در سال ۱۷۰۹ ارتش روسیه سپاه سوئد را شکست داد و این مجسمه یادگار همان پیروزی شد. مردم پتر کبیر را زیاد به سامسون، قهرمان کتاب مقدس تشبیه میکردند. شیر هم نماد سوئد بود. برای همین هنرمندان صحنهای ساختند که سامسون آروارههای شیر را میدرد.
غارهای بالایی و پایینی که به دستور مستقیم پتر کبیر ساخته شدهاند و از بخشهای جالب و مخفی آبشار بزرگ هستند که با سنگهای تزیینی، مجسمههای مرمرین و طلاکاریها آراسته شدهاند. نمای بیرون این غارها با پنج طاق مرتفع و مجسمههای برنزی تریتون جلوهای خاص دارد. داخل غار پایینی که در گذشته محل استراحت بوده، وسایل سرگرمکنندهای مثل میز پرشروشور وجود دارد؛ روی میز میوه و نوشیدنی میگذاشتند و به محض اینکه کسی برای برداشتن آنها دست دراز میکرد، آب از لولههای مخفی میپاشید و مهمان را غافلگیر و خیس میکرد! در خروجی غار هم پردهای ضخیم از آب راه را میبست.
امروزه با بازدید از این غارها میتوانید آجرکاریهای قدیمی زمان پتر کبیر، لولههای آبرسانی باستانی و ابزارهای فوارهسازی را از نزدیک ببینید.
فواره نپتون درست وسط باغ بالایی قرار گرفته است. این فواره خدای دریاها را سوار بر کالسکه و در میان موجودات دریایی نشان میدهد. جالب اینجاست که مجسمههای برنزی آن در قرن هفدهم در آلمان ساخته شدند و قرنها بعد در سال ۱۷۹۷، به اینجا آورده شدند.
فواره بلوط درست وسط باغ بالایی و در نزدیکی کاخ بزرگ قرار گرفته است. در وسط حوض آن مجسمه خدای عشق دیده میشود که شش دلفین دورش را گرفتهاند و از دهانشان آب فوران میکند. جالب اینجاست که اسم این فواره از یک درخت بلوط طلاکاریشده میآید که روزگاری همینجا قرار داشت؛ اما در اواسط قرن هجدهم از حوض برداشته شد و به باغ پایینی منتقل شد.
در مرکز حوض این فواره، مجسمههای برنزی یک اژدهای دریایی و چهار دلفین دیده میشوند که آب با فشار از دهان آنها به بیرون میجهد.
پتر کبیر این دو حوض مربعی را برای ذخیره آب فوارههای باغ پایین ساخت. این فوارهها در ابتدا هیچ تزئینی نداشتند، اما بعدها مجسمههای سربی طلاکاری به آنها اضافه شد. بعد از جنگ جهانی دوم، هنرمندان این حوضها را از نو بازسازی کردند. آنها بهجای مجسمههای قدیمی دو مجسمه جدید را در وسط حوضها گذاشتند. همچنین دلفینهای اطراف حوضها را هم دوباره ساختند.
این ستونها باغچههای جلوی کاخ بزرگ را قاب میگیرند. قبلاً بهجای این ستونها، دو غرفه چوبی کوچک بود. داخل این غرفهها دستگاههای موسیقی جالبی کار گذاشته بودند. \
وقتی آب فوارهها روی چرخ این دستگاهها میریخت،از غرفهها صدای پرنده یا شیپور درمیآمد! بعدها این غرفهها را برداشتند و بهجایشان دو ستون بزرگ سنگی ساختند. روی گنبدهای طلایی این ستونها فوارههای زیبایی گذاشتند و کنار ورودیشان مجسمههای سنگی شیر قرار دادند.
این آبشار که به آبشار مارلی نیز شهرت دارد، بر روی یک شیب طبیعی در بخش غربی باغ پایینی بنا شده است. سازهی اصلی این آبشار با صفحات مسی طلاکاریشده پوشانده شده است.
اگرچه این ساختار تاریخی در طول جنگ جهانی دوم متحمل تخریبهای وسیعی شده است، اما با بازسازی دقیق احیا شده است. در حال حاضر مجسمههای نمادینی همچون نپتون، تریتون، آندرومدا و فلورا هویتِ بصریِ این آبشار را شکل میدهند.
فوارههای کوچک تریتون که در اواخر دهه ۱۷۲۰ میلادی در حاشیه استخر مارلی ساخته شدند، شامل چهار مجسمه برنزی از پسربچههایی است که ظرفهایی را بالای سر خود نگه داشتهاند. این فوارهها نیز در طول جنگ جهانی دوم توسط سربازان آلمانی به سرقت رفتند، اما در سال ۱۹۵۴ یک مجسمهساز بر اساس عکسهای قدیمی، نسخههای برنزی جدیدی از آنها ساخت.
آب این فوارهها تا ۱۵ متر بالا میرود و با وجود قدرت زیادشان آب خیلی کمی مصرف میکنند. به همین خاطر نامشان را مناژ کلمهای فرانسوی به معنای صرفهجویی گذاشتند.
آبشار شیر در باغ پایینی و کنار هرمیتاژ قرار دارد. این فواره به دلیل وجود دو مجسمه برنزیِ شیر به نام آبشار شیر شهرت یافت. در دهه ۱۸۵۰ این بنا دوباره بازسازی شد؛ در این نسخه جدید شیرها در دو طرف ستونهای گرانیتی و مرمر قرار گرفتند و در مرکز حوض، تندیسی روی تختهسنگی گرانیتی نصب شد.
در قسمت غربی پارک پایینی، برکهای قرار دارد که ابتدا قرار بود محل ساخت یک آبشار باشد اما کارها نیمهکاره رها شد و به همین دلیل به نام برکه شنی معروف شد. چند سال بعد آن را عمیقتر کردند و مجسمه بزرگ یک نهنگ همراه با چند گاو دریایی را در وسط آن گذاشتند. بعدها در اواخر قرن هجدهم مجسمهها جای خود را به یک فواره با چند دلفین طلاکاریشده دادند. با وجود تغییر مجسمههایش هنوز هم به همان نام قدیمی یعنی فواره نهنگ شناخته میشود.
پتر کبیر دوست داشت فوارههایی بسازد که شبیه قصههای قدیمی نویسنده معروف یونانی به نام اِزوپ باشد. به همین دلیل دستور ساخت این فواره را داد. وسط این حوض چهار اردک دور خودشان میچرخند. یک سگ به نام فیوریتکا هم دنبالشان میکند و سعی میکند شکارشان کند.
یک چرخ آبی زیر حوض پنهان بود که این مجسمهها را حرکت میداد. حتی صدای پارس سگ و صدای اردکها را هم با صفحات لرزان درست میکردند. این فواره در سال ۱۹۵۷ دوباره بازسازی شد. امروز دوباره اردکها در حوض میچرخند و فیوریتکا هم همچنان بینتیجه دنبالشان پارس میکند.
فوارههای دوقلوی آدم و حوا در دو سوی مسیر مارلی قرار دارند. علاوه بر داستان کتاب مقدس این دو فواره در آن زمان معنایی نمادین و سیاسی هم داشتند؛ چرا که آدم و حوا به عنوان نمادی از پتر کبیر و همسرش کاترین، یعنی پدر و مادر امپراتوری روسیه در نظر گرفته میشدند.
فواره شف به عنوان فوارهی اصلی باغ مونپلایزیر شناخته میشود. فوارهی مرکزی آن تا ارتفاع چهار و نیم متر آب فوران میکند و بیست و چهار فواره در دو ردیف دور آن چیده شدهاند که شبیه به دستهای از گندم هستند. در قرن هجدهم گندم نماد ثروت به شمار میرفت و این فواره نشانهای از قدرت و رفاه امپراتوری روسیه بود.
پتر کبیر در باغ پترهوف مسیری به نام جادهی آبی ساخته بود. در آن مسیر ۳۰۰ لوله ناگهان روی سرِ مهمانان آب میپاشیدند. امروزه این فوارهها بازسازی شدهاند و به سرگرمی جذابی برای گردشگران تبدیل شدهاند. البته این فوارهها فقط در ساعتهای ۱۳، ۱۴ و ۱۵ شروع به کار میکنند.
فواره چتر به شکل یک چتر بزرگ با سقفی سبز و گلدار طراحی شده که دور تا دورِ ستونِ مرکزی آن، صندلیهایی برای نشستن قرار دارد. ماجرا این است که هر کس روی این صندلیها بنشیند، غافلگیر میشود چون ناگهان روی او آب میپاشند. در دهه ۱۸۶۰ ظاهر این فواره به شکل یک قارچ تغییر یافت اما دوباره ظاهر اصلی به آن بازگردانده شد.
این فواره که ظاهری شبیه به بلوط دارد ابتدا در جای دیگری بود، اما در سال ۱۸۰۲ به مکان فعلی منتقل شد و رنگبندیاش را تغییر دادند. تعدادی لوله مخفی دور لالهها وجود دارد که ناگهان روی رهگذران آب میپاشند. بعد از جنگ جهانی دوم که فواره خراب شده بود، استاد لاورنتیف آن را دوباره ساخت.
این فوارهها را انقدر طبیعی درست کردهاند که در نگاه اول ممکن است با درختان واقعی اشتباه گرفته شوند. اما به محض اینکه رهگذران به آنها نزدیک میشوند، اسپریهای ظریف آب از میان شاخهها به بیرون میجهد و رهگذر را خیس میکند.
این فواره در میان یک حوضچه قرار گرفته است. در مرکز حوض یک آبنما قرار دارد. از ستون مرکزی آب به شکل الگوی دایرهای به بیرون میجهد. پایین فوارههم مجموعهای از مجسمهها یا سنگهای تزئینی شبیه به دلفینها در لبههای حوضچه قرار گرفتهاند. سربازان آلمانی در جنگ جهانی دوم این فواره را خراب کردند، اما در سال ۱۹۵۶ دوباره بازسازی شد.
فواره هرم بیشترین آب را مصرف میکند. این فواره ۵۰۵ لوله برای خروج آب دارد که شکل یک هرم را درست میکنند. چون قدیمیها عادت داشتند برای پیروزیهایشان ستون هرمی بسازند، این فواره را هم به یاد پیروزی روسیه در جنگ ساختند.
فوارههای رومی در سمت شمالی میدان و کنار آبشار تپه شطرنجی قرار دارند. این دو فواره کاملاً شبیه هم ساخته شدهاند و نامشان را از فوارههای معروف شهر رم گرفتهاند. نسخه اول این فوارهها چوبی بود و در سال ۱۷۳۹ ساخته شد، اما بعدها در سال ۱۸۰۰ با سنگ گرانیت و مرمر بازسازی شدند.
پلههای سیاه و سفید این آبشار باعث شده که به این نام معروف شود. پتر کبیر ابتدا میخواست این بنا شبیه به یک قلعه ویرانشده نمادی از تسخیر دژهای سوئدی توسط نیروهای روسیه باشد، اما بعدها سه اژدها به آن اضافه کردند که آب از دهانشان بیرون میریزد. به همین دلیل به تپهی اژدها معروف شد. کنار این آبشار، ده مجسمه از خدایان باستان قرار دارد که نماد پیروزیهای روسیه هستند.
میان باغ دو نیمکت نیمدایرهای شکل خودنمایی میکنند که از مرمر سفید کارارا ساخته شدهاند. پشت هر نیمکت حوضچهای با یک مجسمه طلایی قرار دارد. نیمکت غربی میزبان مجسمه یک نیمف رومی است و نیمکت شرقی داستان غمانگیز داناوید و مجازات ابدیاش را به تصویر میکشد.
هر فواره یک کاسه دارد. زیر این کاسهها چهار پله کوچک قرار گرفته است. بالای پلهها یک نقاب برنزی طلاکاری قرار دارد که آب از دهانش به سمت پایین سرازیر میشود آب همه این فوارهها آخرش به حوض آبشار بزرگ میریزد. این فوارهها آبشار بزرگ و باغچههای کنار کاخ را به هم وصل میکنند.
در میان باغ پترهوف سنت پترزبورگ دو فواره قدیمی به خاطر پرتاب بلند آبشان به فوارههای بزرگ معروف شدهاند. روزگاری بدنه این فوارهها از چوب بود و با سرب و رنگ پوشانده میشد تا شبیه مرمر به نظر برسد، اما در اواسط قرن نوزدهم، سنگهای مرمر سفید کارارا جای چوبهای قدیمی را گرفتند.
اگر برای اقامت در سنپترزبورگ یکی از هتلهای زیر را رزرو کرده باشید، تا کاخ پترهوف راه زیادی در پیش ندارید:
کاخ پترهوف سنت پترزبورگ در کنار خلیج فنلاند قرار دارد و شامل دو بخش باغ بالایی و پارک پایینی است که بهخاطر فوارهها و کاخ پترهوف معروف است. البته کنار کاخ اصلی، کاخهای کوچکتری هم هستند که هرکدام گوشهای از زندگی خصوصی خاندان سلطنتی را نشان میدهند. با وجود اینکه باغ پترهوف از مرکز شهر سن پترزبورگ دور است اما رسیدن به آن کار سختی نیست، چون هم با قطار از ایستگاه بالتیسکایا و هم با اتوبوس و مترو میشود به آنجا رفت.
آرزوی شما را برآورده میکنیم...
ثبت دیدگاه برای این مطلب